Deklarata e tė Drejtave tė Punonjėsve tė Seksit nė Europė

Parathėnie

Kjo deklaratė ėshtė hartuar nga punonjėsit e seksit dhe nga organizata tė cilat punojnė nė fushėn e promovimit tė tė drejtave tė njeriut dhe mirėqenies sė pėrgjithshme pėr ta. Deklarata liston tė drejtat tė cilat janė pėr tė gjithė qytetarėt europianė, pėrfshirė edhe punonjėsit e seksit; deklarata pėrshkruan edhe masat e praktikat e rekomanduara qė firmėtarėt e deklaratės besojnė se janė minimumi i nevojshėm pėr t’u siguruar qė kėto tė drejta mbrohen dhe respektohen. Kėto tė drejta duhet tė mbrohen dhe respektohen nė zhvillimin e projekteve dhe programeve tė dizenjuara pėr ēėshtje tė tilla: si trafikimi, migrimi i pakontrolluar apo terrorizmi.

Deklarata

Tė gjithė individėt nė Europė, pėrfshirė edhe punonjėsit e seksit, kanė tė drejtat e mėposhtme sipas ligjit ndėrkombėtar tė tė drejtave tė njeriut. Tė gjitha qeveritė europiane janė tė detyruara tė respekotjnė, mbrojnė dhe pėrmbushin:

1. E drejta pėr jetėn, lirinė dhe sigurinė e personit.

2. E drejta pėr tė qenė tė lirė nga ndėrhyrjet arbitrare nė jetėn private apo familjare, shtėpinė ose korrespondencėn, dhe nga sulmet mbi ndershmėrinė dhe reputacionin e njė personi.

3. E drejta pėr njė standart tė arritshėm, fizik dhe mendor.

4. E drejta pėr lirinė e lėvizjes dhe qėndrimit

5. E drejta pėr tė qenė tė lirė nga skllavėria, puna e detyruar dhe robėria.

6. E drejta pėr tė siguruar mbrojtjen e ligjit dhe mbrojtje nga diskriminimi, apo forma diskriminimi bazuar nė racėn, gjininė, kombėsinė, orientimin seksual, etj.

7. E drejta pėr t’u martuar dhe krijuar familje.

8. E drejta pėr tė punuar, pėr zgjedhje tė lirė tė punės dhe pėr kushte tė favorshme nė punė.

9. E drejta pėr grumbullime dhe shoqėrime paqėsore.

10. E drejta pėr t’u larguar nga njė vend, pėrfshirė edhe atė tė lindjes, dhe pėr t’u kthyer nė atė vend.

1. Jeta, Liria & Siguria

Punonjėsi e seksit, kanė tė drejtėn pėr jetėn, lirinė dhe sigurinė e personit, pėrfshirė edhe zgjedhjen e seksualitetit tė tyre, dhe respektimin e kėtyre tė drejtave:

1. Asnjė person nuk mund tė detyrohet, nga persona tė tjerė, tė pėrfshihen nė shėrbime seksuale, kundėr dėshirės sė tyre, apo kushteve me tė cilat nuk janė dakord.

2. Prezervativėt pėrbėjnė njė mbrojtje tė domosdoshme pėr jetėn dhe sigurinė e tyre; ashtu sikurse duhet tė ndalohet konfiskimi i prezervativėve nga punonjėset e seksit.

2. Privatėsia & jeta familjare

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn pėr tė qenė tė lirė nga ndėrhyrjet arbitrare nė jetėn e tyre private dhe familjare, shtėpinė e korrespondencėn dhe sulmet ndaj nderit e reputacionit, dhe pėr tė respektuar kėtė tė drejtė:

3. Asnjė personi nuk mund t’i mohohet e drejta pėr tė krijuar dhe zhvilluar marrėdhėnie¹; emėrtimi i partnerėve tė punonjėsve tė seksit si ‘pimps’ ėshtė diskriminues, dhe dėshmon se punonjėset e seksit nuk kanė tė drejtė tė zhillojnė njė jetė private dhe familjare, dhe qė personat e tjerė nuk mund tė kenė njė marrėdhėnie me punonjėsit e seksit.

4. Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn tė pėrcakotjnė numrin e hapėsirave pėr fėmijėt e tyre. Pėrfshirja e dikurshme apo aktuale nė seksin komercial nuk duhet tė konsiderohet arsye pėr tė penguar njė person pėr t’u berė prind apo pėr t’u kujdesur pėr fėmijėn e tij

3. Shėndeti

Punonjėsit e seksit, pavarėsisht nga statusi i imigrimit, kanė tė drejtėn tė kenė njė standart tė arritshėm tė shėndetit mendor dhe fizik, pėrfshirė shėndetin seksual dhe riprodhues dhe lidhur me kėtė tė drejtė:

6. Askush nuk mund tė jetė subjekt i njė vizite tė detyruar lidhur me shėndetin seksual apo testimi pėr HIV. Tė gjitha testet shėndetėsore duhet tė kryhen duke patur si qėllim kryesor promovimin e shėndetit dhe tė tė drejtave tė personit tė prekur.

7. Informacioni lidhur me shėndetin seksual dhe statusin HIV, duhet tė mbahet konfidencial.

4. Liria e lėvizjes

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn pėr lirinė e lėvizjes dhe tė qėndrimit, dhe lidhur me kėtė tė drejtė:

8. Asnjė kufizim nuk mund tė vendoset lidhur me lėvizjen e lirė tė individėve brenda shtetit ku ata zhvillojnė veprimtarinė e seksit komercial.

5. Liria nga skllavėria dhe puna e detyruar

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn tė jenė tė lirė nga skllavėria, puna e detyruar dhe robėria. Lidhur me kėtė tė drejtė:

10. Duhet tė merren masa qė punonjėsve tė seksit t’u pėrmbushen tė drejtat e tyre tė punės, tė jenė tė informuar pėr to dhe te kenė akses tė plotė nė masat dhe standarte tė kėnaqshme, si dhe pėr t’i dhėnė fund shfrytėzimit prej tė tjerėve.

11. Duhet tė merren masa pėr tė siguruar njė asistencė dhe mbrojtje tė pėrshtatshme pėr viktimat e trafikimit, punės sė detyruar dhe skllavėrisė, duke ofruar respektim tė plotė tė tė drejtave tė tyre tė njeriut. Duhet t’u sigurohet njė akses efektiv nė organet ligjore dhe tė drejtėsisė.

6. Mbrojtje e barabartė nga ligji & Mbrojtja nga Diskriminimi

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn tė kenė njė mbrojtje tė barabartė ndaj ligjit, pėrfshirė aksesin ndaj shėrbimeve pėr heqjen dorė nga seksi komercial, sikurse dhe mbrojtjen ndaj diskriminmit tė ēfarėdo forme. Lidhur me kėtė tė drejtė:

12. Aty ku punonjėsi i seksit nuk ka kryer ndonjė shkelje dhe seksi komercial nuk konsiderohet i paligjshėm, mbrojtėsit e ligjit nuk duhet tė abuzojnė me autoritetin e tyre duke ndėrhyrė apo dėmtuar pononjėsit e seksit. Kur pėrfshihen nė hetime kriminale ose arrestime, ligji duhet tė respektojė tė drejtat e tė gjithė tė akuzuarve, pavarėsisht se janė apo jo punonjės seksi.

13. Shtetet janė pėrgjegjės pėr hetimin, persekutimin apo per krime tė tjera tė kryera ndaj personave, pavarėsisht nga pėrfshirja e tyre nė seksin komercial, statusit imigrues, dhe duhet tė merren masa pėr t’u siguruar se sistemi i drejtėsisė kriminale tė jetė nė gjendje tė japė pėrgjigjen efektive pėr krimet e raportuara nga punonjėse e seksit, pėrfshirė sigurimin e trainimeve pėr personelin shtetėror nė kėto pozicione.

Bazuar nė tė drejtėn pėr mbrojtje nga diskriminimi:

15. Asnjė person nuk mund tė diskreditohet nė gjyqe civile apo familjare pėr shkak tė pėrfshirjes sė dikurshme, apo aktuale, nė seskin komercial

16. Duhet tė merren masa pėr mbrojtjen e punonjėsve tė seksit nga diskriminimi lidhur me punėsimin, strehimin, shėrbimet ligjore, aksesi nė shėrbimet shėndetėsore dhe sociale, trajtimi arbitrar nga shoqėritė e sigurimeve,etj.
 

7. Martesa & krijimi i Familjes

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn tė martohen dhe krijojnė familje. Lidhur me kėtė tė drejtė:

18. Pėrfshirja e dikurshme apo aktuale nė seksin komercial nuk duhet tė kufizojė apo ndalojė punonjėsit e seksit nga martesa me njė partner tė zgjedhur prej tyre, tė gjejnė njė familje dhe tė rrisin fėmijė.

19. Qeveria duhet tė sigurojė se pėrfshirja e dikurshme apo aktuale nė seksin komercial, nuk duhet tė pengojė punonjėsit e seksit dhe familjarėt e tyre tė kenė akses nė shėrbimet shėndetėsore.

8. Puna & kushte tė favorshme nė punė

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn pėr tė punuar, tė zgjedhin punėn dhe tė kenė kushte tė favorshme pune, si dhe mbrojtje nga papunėsia. Lidhur me kėtė tė drejtė:

20. Mungea e njohjes sė seksit komercial si punė dhe profesion ka disa rrjedhoja nė kushtet e tyre tė punės, dhe nė mohimin e mbrojtjes siguruar nga legjislacioni europian i punės.

21. Punonjėsit e seksit duhet tė jenė nė gjendje tė caktojnė, pa asnjė nderhyrje apo presion nga persona tė tjerė, natyrėn dhe kushtet e shėrbimeve seksuale tė ofruara prej tyre.

22. Punonjėsit e seksit duhet tė kenė njė mjedis pune tė sigurtė dhe tė shėndetshėm; punonjėsve tė seksit duhet t’u ofrohet informacion i saktė lidhur me shėndetin dhe sigurinė. Po ashtu, asnjė punonjėsi seksi nuk duhet t’i kėrkohet tė pėrdorė alkool apo droga si njė kusht pėr punėn e tyre.

9. Mbledhja & shoqėrimi paqėsor

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn pėr shoqėrime dhe mbledhje paqėsore. Lidhur me kėtė tė drejtė:

27. Pėrfshirja nė seksin komercial nuk duhet tė konsiderohet si njė arsye pėr tė kufizuar mundėsinė e punonjėsve tė seksit pėr tė bashkėpunuar, bashkuar dhe krijimin e organizmave pėr tė shprehur opinionet e tyre, pėrfshirja nė marrėveshje kolektive dhe mbrojtjen e tė drejtave tė tyre.

10. Strehimi

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn tė kėrkojnė strehė dhe nuk mund tė rikthehen nė situata tė njė trajtimi ēnjerėzor ose torture. Lidhur me kėtė tė drejtė:

29. Qeveritė duhet tė marrin masa pėr tė siguruar se pėrfshirja nė seksin komercial nuk duhet tė krijojė pengesa pėr tė drejtėn pėr strehim.

11. Pjesėmarrja publike

Punonjėsit e seksit kanė tė drejtėn tė pėrfshihen nė jetėn publike dhe kulturore tė shoqėrisė. Lidhur me kėtė tė drejtė:

30. Punonjėsit e seksit, ashtu si tė gjithė personat e tjerė, duhet tė kenė tė drejtėn pėr t’u pėrfshirė nė hartimin e ligjeve dhe programeve qė ndikojnė nė punėn dhe jetėn e tyre.